Năm giai thoại về Shakespeare

Việc tạo ra giai thoại về Shakespeare từ lâu đã là một điều phổ biến đến mức được gọi bằng thuật ngữ “sự sùng bái Shakespeare”.

Còn đó những ngổn ngang

Tư vấn hướng nghiệp (TVHN) được xem là một vấn đề cấp thiết hiện nay vì nó giúp cho thanh thiếu niên chọn nghề một cách có cơ sở, giúp học sinh (HS) có được nhận thức đúng đắn hơn về nghề nghiệp, phát huy tối đa năng lực sáng tạo, nâng cao chất lượng cuộc sống, phù hợp với nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường, đồng thời đáp ứng được nhu cầu của xã hội, tránh lãng phí về đào tạo và sử dụng lao động hợp lý, góp phần vào việc phát triển kinh tế, xã hội bền vững của đất nước.

Trong thời gian quan, chúng ta đã có một số chủ trương và giải pháp nhằm TVHN và phân luồng HS được triển khai trong nhiều năm qua như: Đưa hoạt động GDHN, chương trình bộ môn công nghệ, chương trình nghề PT vào chương trình THCS và THPT; thực hiện chưong trình phân ban ở cấp THPT; xây dựng phát triển mô hình trung tâm KTTH - HN, phát triển loại hình trường nghề, trường trung cấp nghề, thí điểm xây dựng trường THPT Kỹ thuật;khống chế chỉ tiêu tuyển HS vào các trường THPT.

Tuy nhiên, kết quả đạt được còn nhiều hạn chế. Nhiều nội dung TVHN chưa thực sự được quan tâm. Chất lượng giảng dạy bộ môn Công nghệ, chất lượng hoạt động hướng nghiệp và dạy nghề ở trường PT còn thấp. Hoạt động TVHN thường được tổ chức tập trung vào thời điểmkhi gần đến kỳ thi tuyển sinh hàng năm. Đến khi đó, các trường đại học, cao đẳng và trung cấp mới kết hợp với các cơ quan truyền thông, các tổ chức chính trị-xã hội để tổ chức đi tư vấn tuyển sinh ở các trường THPT nhằm cung cấp một số thông tin cơ bản về trường thi, khối thi, điểm chuẩn, nguyện vọng…Hơn nữa, hiện vẫn chưa có một bộ công cụ chuẩn giúp HS có thể tự đánh giá năng lực, sở thích, khả năng nghề nghiệp để trên kết quả tự đánh giá đó và sự TV của GV và mà chọn ngành nghề, bậc học cho phù hợp. Bên cạnh đó, hoạt động giáo GDHN hiện nay ở trường THPT chỉ có 9 tiết/1 năm học rải đều trong 3 năm học, trong đó chỉ có 1 tiết TVHN vào năm lớp 12.

Những cách làm trên chưa đủ cơ sở để giúp các em HS có những quyết định đúng đắn trong việc lựa chọn nghề nghiệp tương lai. Sự hiểu biết về nghề nghiệp mà các em chọn cũng như những yêu cầu của nghề và sự đáp ứng yêu cầu của bản thân đối với nghề còn rất hạn chế. Điều này đã làm cho các em có những suy nghĩ sai lệch trong việc định hướng nghề nghiệp tương lai. Chính vì vậy HS rất cần được sự định hướng đúng, được tư vấn rõ ràng và đầy đủ trong việc hướng nghiệp.

Bình Thuận có tiềm năng về du lịch, chế biến nông lâm thủy hải sản,…đòi hỏi nguồn nhân lực để phát triển các tiềm năng trên. Kết quả thống kê cho thấy xu thế HS có xu hướng chọn nhóm ngành Kinh tế - Tài chính – Ngân hàng và công nghiệp. Trong khi đó, số liệu thống kê cho thấy qui mô của ngành Tài chính ngân hàng ở tỉnh ta tăng không đáng kểvà theo dự báo nhu cầu lao động ngành này của tỉnh vào năm 2015 là: 4106 lao động, năm 2020: 5735 lao động. Như vậy, lao động ở nhóm ngành này có sự bão hòa và sẽ dư thừa trong thời gian tới.

Trong khi đó, nhu cầu lao động trong các ngành dịch vụ, đặc biệt là dịch vụ văn hóa du lịch khá cao (số lao động tham gia ngành dịch vụ lưu trú và ăn uống năm 2009: 32564, năm 2010: 33817, dự kiến năm 2015: 40964, năm 2020: 42002; ngành nghệ thuật vui chơi và giải trí năm 2009: 1749, năm 2010: 2032, dự kiến năm 2015: 4346, năm 2020: 9278) tuy nhiên số lượng thí sinh đăng kí vào các ngành này lại ngày càng giảm. Tương tự như vậy, ngành nông lâm thủy sản nhu cầu lao động cũng tăng trong thời gian tới nhưng số lượng thí sinh đăng kí cũng tiếp tục giảm. Kết quả của sự lựa chọn nghề của HS trong những năm 2009 đến 2011 sẽ dẫn đến sự thiếu hụt trầm trọng lao động trong những ngành nghề như: dịch vụ, nông lâm thủy sản; dư thừa trong ngành tài chính ngân hàng vào năm 2014 - 2016 (Nguồn: Niên giám thống kê Bình Thuận 2010).

            Như vậy, cần có sự TV, cung cấp thông tin cho HS để các em có sự lựa chọn ngành nghề phù hợp với năng lực của bản thân đồng thời đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động của tỉnh Bình Thuận trong tương lai. Nếu được định hướng đúng, chọn một con đường học hành phù hợp với năng lực bản thân và nhu cầu của xã hội, đặc biệt là nhu cầu của quê hương, HS có thể sẽ có cơ hội để làm đúng nghề mình yêu thích và góp phần xây dựng quê hương. Vì vậy, xây dựng các giải pháp cho hoạt động TVHN đạt hiệu quả là điều hết sức cần thiết trong giai đoạn hiện nay.

A nh ba i i nh 11

Biết đâu lối vào đời?

Phải vào cuộc quyết liệt và đồng bộ

Một cách chung nhất, cần tiến hành khẩn trương và quyết liệt hơn nữa việc quán triệt tầm quan trọng của công tác TVHN cho HS THPT; nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên làm TVHN.

Về các giải pháp cụ thể, chúng tôi đã đề xuất và đã tiến hành ở một số trường THPT trong tỉnh Bình Thuận như: Nguyễn Thị Minh Khai, Phan Bội Châu, Tuy Phong, Nguyễn Huệ, Lý Thường Kiệt, Tánh Linh, Hòa Đa, Hàm Thuận Bắc.

* Giải phápchung

- Quán triệt tầm quan trọng của công tác TVHN cho HS THPT.

- Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên làm TVHN

* Các giải pháp cụ thể đã thực nghiệm:

- Bồi dưỡng kiến thức giáo dục hướng nghiệp và TVHN cho GV.

- Tác động tích cực đến phụ huynh và các lực lượng giáo dục khác để góp phần nâng cao hiệu quả của hoạt động TVHN

            + Tọa đàm với phụ huynh về hoạt động hướng nghiệp cho HS tại trường THPT.

+ Thực hiện chương trình TVHN cho cả phụ huynh và HS qua chương trình phát thanh của đài phát thanh truyền hình tỉnh Bình Thuận.

+ Cộng tác với Báo Bình Thuận các nội dung về TVHN.

            - Thiết kế bài giảng điện tử cho một số tiết có các ngành nghề liên quan đến nhu cầu nhân lực của tỉnh Bình Thuận đến năm 2020.

+Tổ chức hội thảo với chủ đề “Chương trình và nội dung giáo dục hướng nghiệp THPT trước yêu cầu thực tiễn của tỉnh Bình Thuận.

+ Lấy ý kiến của các GV giảng dạy hướng nghiệp về các nội dung trong chương trình cần tập trung thiết kế bài giảng điện tử và hướng thiết kế cách tổ chức giảng dạy hướng nghiệp.

- Tiến hành thiết kế bài giảng điện tử với các chủ đề: Nghề nghiệp với nhu cầu của thị trường lao động (lớp 11); Tìm hiểu một số nghề thuộc ngành xây dựng (lớp 10); Tìm hiểu một số nghề thuộc lĩnh vực nông lâm ngư nghiệp (lớp 10); Tìm hiểu một số nghề thuộc lĩnh vực kinh doanh dịch vụ ( lớp 11).

+ Tổ chức hội thảo lấy ý kiến các GV và CBQL giảng dạy hướng nghiệp ở các trường THPT trong tỉnh về các bài giảng điện tử đã thiết kế.

+ Thử nghiệm mô hình TVHN chuyên biệt cho HS THPT

+ TVHN công đồng tại trường THPT.

+ Tổ chức giao lưu nghề nghiệp.

+ Tham vấn cá nhân cho những HS có nhu cầu tại trường THPT.

- Sưu tầm một số bộ công cụ giúp HS tự xác định năng lực, tính cách và sở thích.

* Tổ chức thực nghiệm:

- Khách thể thực nghiệm:

+ Khách thể chính nhóm học sinh lớp 12 trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai, THPT Tuy Phong.

+  Khách thể bổ trợ là phụ huynh, giáo viên của hai trường Nguyễn Thị Minh Khai và Tuy Phong cụ thể: GV CBBQL:  40; Phu huynh: 80

- Nhiệm vụ thực nghiệm:

+ Tiến hành thực nghiệm các giải pháp đã đề cập trong đề tài mà trọng tâm là mô hình TVHN chuyên biệt cho HS THPT.

+ Đánh giá hiệu quả  các giải pháp trên cơ sở so sánh  giữa nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng.

- Kết quả thực nghiệm:

Kết quả so sánh quan niệm của HS, GV và phụ huynh về hoạt động TVHN ở nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng sau thực nghiệm là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá hiệu quả của các giải pháp chúng tôi đã tổ chức.

Đối với HS, kết quả cho thấy sau khi thực nghiệm, ĐTB ở các nội dung sau khi thực nghiệm đều cao hơn so với trước khi thực nghiệm. Như vậy, HS tham gia thực nghiệm đã có sự thay đổi nhất định trong quan niệm chọn nghề, trong dự định sau khi tốt nghiệp và từng bước đánh giá khả quan hơn vị trí, vai trò của nhà trường trong công tác 

A nh ba i i nh 2

Một buổi thực nghiệm của Thạc sĩ Bùi Thị Hồng Thắm

Đối với GV, sau khi thực nghiệm, tất cả các nội dung đều có ĐTB ở nhóm thực nghiệm cao hơn so với nhóm đối chứng và tất cả sự khác biệt điểm số này có giá trị về mặt thống kê. Kết quả đó phản ánh phần nào hiệu quả của các biện pháp chúng tôi thực hiện đặt biệt là sự thay đổi của giáo viên trong nhận thức về tầm quan trọng, các bước chọn nghề và việc tìm kiếm các nguồn thông tin bổ sung vào bài giảng.

Đối với phụ huynh, so sánh ĐTB của hai nhóm thực nghiệm và đối chứng có sự khác biệt ở tất cả các nội dung. Như vậy, họ đã có những biến chuyển tích cực về quan niệm trong chọn nghề và cách xử lí những mẫu thuẫn giữa cha mẹ và con cái khi hướng nghiệp cho con.

Một vài kết luận và khuyến nghị

Nghề nghiệp đóng một vai trò quan trọng đối với cá nhân nói riêng, và đối với sự phát triển kinh tế xã hội nói riêng. Muốn có một cuộc sống tương lai hạnh phúc, mỗi người cần phải có một nghề nghiệp vững vàng trong tay. Không làm chủ được sự chọn nghề cũng đồng nghĩa với việc con người không làm chủ được tương lai của mình. Chân lý cuộc sống cũng đã chứng minh, mỗi người đều phải lao động để kiếm sống, nhưng chất lượng cuộc sống là tuỳ thuộc sự quyết định của mỗi người.

 TVHN nhằm giúp HS có cơ sở ban đầu để định hướng và lựa chọn cho mình một nghề phù hợp với đặc điểm cá nhân, gia đình và nhu cầu xã hội. Hạn chế hiện tượng chọn nghề không phù hợp với đặc điểm cá nhân, nhu cầu xã hội dẫn đến những lãng phí trong quá trình đào tạo nghề.

 Thực tế cho thấy, với nhiều nguyên nhân, HS Bình Thuận chưa thực sự hứng thú tham gia vào các hoạt động TVHN của nhà trường. Về lực lượng TVHN, các em mong muốn người TVHN cho mình là cha mẹ và các chuyên gia tư vấn chứ không phải là các giáo viên dạy giáo dục hướng nghiệp, giáo viên chủ nhiệm. Về nội dung TVHN, nguyện vọng của các em là được cung cấp thông tin về ngành nghề, nhu cầu thị trường, hiểu biết về bản thân. Về hình thức tổ chức, các em mong muốn được cung cấp thông tin cập về thị trường lao động, tham gia giao lưu người thật việc thật, tư vấn chuyên sâu về nghề nghiệp, được tham quan cơ sở sản xuất, nhà xưởng nhưng chưa được đáp ứng.

Về phía CBQL và GV, họ đánh giá rất cao tầm quan trọng của hoạt động TVHN, nhìn nhận đúng đắn về mục đích, nội dung của TVHN. Tuy nhiên, trong quá trình tổ chức giảng dạy, TVHN, các giáo viên đã chưa hướng dẫn các em xác định năng lực, năng khiếu bản thân; chưa cung cấp thông tin cập nhật về thị trường lao động nói chung và nhu cầu lao động của tỉnh nói riêng, chưa phân tích nhu cầu thị trường – cơ hội việc làm của các loại ngành nghề. Thêm vào đó, khi TVHN, các giáo viên sử dụng thường xuyên các phương pháp, hình thức truyền thống như mà chưa chú trọng đến việc hướng dẫn HS sử dụng các công cụ hỗ trợ để tìm hiểu về bản thân, về thị trường và ngành nghề (qua internet, sách báo, các phương tiện truyền thông, làm các bài test kiểm tra đặc điểm tâm lí, xu hướng nghề nghiệp,...). Vì vậy, hoạt động TVHN ở trường PT được chính nhóm khách thể này đánh giá chỉ đạt ở mức trung bình.

Phụ huynh HS chưa nhận thức đầy đủ toàn diện về nhu cầu của thị trường do thiếu cơ hội tiếp cận thông tin. Họ mong muốn bản thân và con cái được tiếp cận thông tin cập nhật, được chuyên gia tư vấn hỗ trợ. Tuy nhiên có một bộ phận phụ huynh chưa thực sự lắng nghe và tôn trọng quyền quyết định về nghề nghiệp của con cái.

Nhìn chung, học sinh, cán bộ giáo viên và phụ huynh chưa thực sự hài lòng và đánh giá tốt hoạt động TVHN ở trường phổ thông. Nội dung TVHN chưa bắt kịp sự thay đổi của xã hội và nhu cầu của học sinh; phương pháp và hình thức tổ chức còn nghèo nàn, hạn chế; lực lượng làm công tác TVHN chưa được đào tạo bài bản, có chuyên môn sâu; hiệu quả mang lại chưa phù hợp với mục tiêu đã đề ra. Như vậy, có thể khẳng định hoạt động TVHN ở trường THPT chỉ đạt kết quả ở mức trung bình.

Thứ ba, theo sự đánh giá chung của các khách thể thì hiệu quả hoạt động TVHN ở trường PT chỉ đạt mức trung bình, số liệu cụ thể là 67% CBQL, 51.3% HS và 42.67 % phụ huynh đánh giá hoạt động này chỉ đạt mức trung bình, các hoạt động cụ thể hiệu quả cũng không được đánh giá cao.

Trong bối cảnh trên, chúng tôi đề xuất:

- Tiếp tục nâng cao ý thức và trách nhiệm của các lực lượng tham gia công tác tư vấn – giáo dục hướng nghiệp cho HS.

- Tác động tích cực đến phụ huynh và các lực lượng giáo dục khác để góp phần nâng cao hiệu quả của hoạt động tư vấn  hướng nghiệp qua:

-  Đổi mới nội dung và hình thức giáo dục hướng nghiệp cho HS THPT.

-  Đề xuất thử nghiệm mô hình TVHN chuyên biệt cho HS THPT

- Sưu tầm một số bộ công cụ giúp HS tự xác định năng lực, tính cách và sở thích. Đây là giải pháp mang tính đột phá trong tất cả các giải pháp được thử nghiệm. Bởi vì giải pháp này hướng đến HS, các em người trực tiếp làm các trắc nghiệm để hiểu rõ bản thân hơn trên cơ sở đó có sự lựa chọn nghề nghiệp đúng đắn cho bản thân. Các giải pháp đã kể ở bên trên đã tác động nhiều mặt đến suy nghĩ, thái độ của các em nhưng chỉ có bộ công cụ này mới có thể đưa ra những kết luận rõ ràng, từ đó định hướng nghề nghiệp cụ thể cho mỗi HS. Hơn nữa bộ công cụ này sử dụng khá đơn giản vì thế việc triển khai đến các HS THPT là hết sức dễ dàng và đầy tính thiết thực.

Qua đề tài này, chúng tôi đề nghị Quý Cơ quan:

- Để giúp hoạt động TVHN đạt hiệu quả, UBND tỉnh cần ban hành những văn bản chỉ đạo các trường THPT về hoạt động giáo dục, TVHN; có chính sách hỗ trợ như: bổ sung thêm biên chế một chuyên viên tư vấn hướng nghiệp ở mỗi trường để hoạt động này mang tính thường xuyên và chuyên nghiệp. Chỉ đạo cho các doanh nghiệp hỗ trợ các trường THPT trong việc phối hợp đưa học sinh đi tham quan thực tế môi trường làm việc của doanh nghiệp.Thành lập trung tâm dự báo nguồn nhân lực của tỉnh với nhiệm vụ: dự báo nhu cầu lao động; cung cấp thông tin về thị trường lao động; giúp thanh niên, HSSV cơ sở định hướng lựa chọn nghề cho tương lai,…

- Sở Giáo dục và Đào tạo cần quan tâm hơn nữa đến công tác TVHN cho HS trong nhà trường THPT để có những tác động tích cực, hỗ trợ, tạo điều kiện về cơ sở vật chất, kinh phí cho công tác này. Sở có thể căn cứ vào tình hình thực tế riêng của giáo dục tỉnh nhà tham mưu UBND tỉnh ra những quy định riêng về chế độ, chính sách dành cho những người làm công tác TVHN trong nhà trường PT như có một biên chế dành cho các trường THPT về TVHN. Đồng thời có sự chỉ đạo kịp thời, sâu sát đối với mặt công tác này.

Mặt khác, Sở cần bố trí được ít nhất một chuyên viên có chuyên môn về công tác TVHN để theo dõi mặt công tác này như các bộ môn khác. Song song đó, nên có một bộ phận để làm công tác kiểm tra, đánh giá đối với công tác TVHN ở các trường THPT. Có các chế độ động viên, khen thưởng kịp thời đến các GV làm tốt công tác TVHN cho HS.

Có thể tiến hành chuyển giao những số liệu về phát triển kinh tế xã hội của tỉnh và nhu cầu nguồn nhân lực của tỉnh, các cơ sở giáo dục dạy nghề hiện có …thông qua mối liên kết với các sở ban ngành khác để cung cấp số liệu nhằm giúp cho công tác hướng nghiệp mang đậm tính địa phương.

Sở Giáo dục và Đào tạo có thể kết hợp với các đơn vị truyền thông như báo Bình Thuận online, đài phát thanh truyền hình tỉnh trong chuyên mục về TVHN (do chuyên viên tâm lý hoặc các chuyên gia giáo dục đảm trách) để cung cấp thông tin và tư vấn cho HS các vấn đề có liên quan về hướng nghiệp. Thông tin kịp thời đến những người làm công tác giáo dục, các GV, HS và phụ huynh để họ có thể tiếp cận và nắm bắt được tình hình giáo dục, đồng thời có những phản hồi và những đóng góp thiết thực cho sự phát triển nền giáo dục của tỉnh nhà.  

A nh ba i i nh 3

Thầy Huỳnh Sanh Nhẫn (Nguyên PGĐ Sở GD và ĐT) và tác giả

tại một hội nghị về TVHN

- Mỗi nhà trường PT cần có một chuyên gia tâm lý về TVHN để kịp thời giúp đỡ HS trong việc chọn nghề. Hiện tại, nếu chưa có biên chế dành cho người làm công tác TVHN thì cần phải linh động có kế hoạch bồi dưỡng cho những GV được đặc cách làm công tác này để làm công tác tư vấn cho trường. Hoặc có cơ chế tuyển hợp đồng dài hạn hoặc đội ngũ cộng tác viên nhằm khắc phục tình trạng thiếu người làm công tác này (là các chuyên gia tâm lý).

Có thể áp dụng các hình thức TVHN đa dạng, phong phú và hấp dẫn phù hợp với điều kiện của từng trường, chú ý đén nhu cầu và sự mong đợi của HS. Có thể áp dụng các giải pháp trong mô hình thực nghiệm để nâng cao hiệu quả của hoạt đông  TVHN.

Có thể sử dụng văn phòng Đoàn trường kết hợp làm phòng tư vấn và đưa cán bộ Đoàn chuyên trách và bán chuyên trách thường xuyên tham gia tập huấn về TVHN để làm công tác tư vấn cho HS. Theo định kỳ, có thể mời chuyên gia tâm lý về TVHN tổ chức các buổi nói chuyện chuyên đề dành cho HS hoặc mời cán bộ, chuyên viên các ngành chuyên môn đến trường giới thiệu với HS về ngành nghề, chuyên ngành...

Các GV làm công tác TVHN cần tích cực trang bị những kiến thức và kỹ năng có liên quan đến hoạt động TVHN. Chú trọng đến các công cụ, quy trình TVHN được đề cập đến trong mô hình thực nghiệm.

Tổ chức cho HS tham quan các trường dạy nghề, cao đẳng, đại học, các xí nghiệp, các cơ sở sản xuất... để HS có thể hiểu rõ hơn ngành nghề mà các em định chọn.

Có sự phối hợp với gia đình trong việc định hướng nghề nghiệp tương lai cho HS, có sự thông tin hai chiều giữa nhà trường và gia đình về HS.

Trong khi chờ đợi cơ chế, mỗi nhà trường PT cần có sự chủ động cũng như tạo điều kiện thuận lợi về mọi mặt cho công tác này. Bên cạnh việc phải có một đội ngũ GV phụ trách thì việc đầu tư kinh phí và cơ sở vật chất để làm tốt công tác này cũng là điều cần quan tâm. Nên có một bộ tư liệu giới thiệu về nghề nghiệp, giới thiệu về những yêu cầu của nghề đối với người lao động, xây dựng hoạ đồ nghề nghiệp để HS có điều kiện tìm hiểu các nghề trong xã hội nhằm định hướng được nghề nghiệp thích hợp.

- Đối với gia đình: Các bậc cha mẹ cần tôn trọng sở thích nguyện vọng phù hợp với khả năng của HS, không nên áp đặt mà chỉ nên định hướng dựa trên cơ sở năng lực sở thích của HS. Thường xuyên trao đổi, trò chuyện để tìm hiểu tâm tư nguyện vọng, năng khiếu, xu hướng nghề nghiệp của HS, kết hợp với nhà trường để TVHN cho các em được tốt. Đồng thời, trong quá trình tư vấn cho HS, cần cân nhắc HS giữa khả năng, sở thích của các em phải phù hợp với điều kiện riêng của gia đình và nhu cầu của thị trường lao động tại địa phương và ngoài xã hội.

- Đối với các tổ chức đoàn thể: Đoàn trường cần quan tâm, chú ý và phối hợp tổ chức nhiều hoạt động, sân chơi thiết thực có liên quan đến nghề nghiệp và làm tốt công tác tư vấn mùa thi, TVHN cho các em HS THPT; tập hợp và hình thành hội cựu HS của trường để tạo điều kiện cho các em HS có cơ hội giao lưu, tìm hiểu các ngành nghề thông qua các cựu HS của trường đã thành đạt; hướng dẫn các chi đoàn đưa các nội dung sinh hoạt hướng nghiệp vào các kế hoạch hoạt động ngoại khoá; tổ chức nhiều lớp tập huấn theo định kỳ về TVHN dành cho cán bộ Đoàn trường học, hỗ trợ các Đoàn trường trong việc thực hiện công tác này.Định kỳ hàng năm có thể tổ chức các ngày hội hướng nghiệp hoặc ngày hội việc làm, thu hút đông đảo thanh niên, HS, SV tham gia và tìm hiểu về các ngành nghề hiện có của tỉnh.

ĐẶNG THỊ HIỆP ĐỊNH

(Trích Đề tài khoa học cấp tỉnh đã được nghiệm thu năm 2014)